Fitosterole — czy na pewno są bezpieczne?
Fitosterole długo postrzegano jako wroga cholesterolu — konkurują z cholesterolem o wchłanianie w jelitach, a tym samym zmniejszają jego ilość, która dostaje się do krwi. Jednak ostatnie badania ujawniają drugą, znacznie bardziej niebezpieczną stronę medalu.
Problem polega na tym, że fitosterole nie tylko blokują wchłanianie cholesterolu — same dostają się do krwi i gromadzą w ścianach tętnic. Enzym ACAT, który bezpiecznie „neutralizuje” cholesterol wewnątrz makrofagów, przekształcając go w estry, nie jest w stanie rozpoznać fitosteroli. W rezultacie fitosterole gromadzą się w wolnej postaci, szybciej niszczą makrofagi i przyspieszają tworzenie się blaszki miażdżycowej.
To nie tylko teoria. Istnieje choroba genetyczna — sitosterolemia — w której zawodzi organizmu system usuwania fitosteroli (transportery ABCG5/ABCG8). Cierpiący na nią pacjenci doświadczają śmiertelnych powikłań sercowo-naczyniowych w młodym wieku, nawet przy prawidłowym poziomie cholesterolu. Duże badanie PROCAM (20 000 uczestników) wykazało, że osoby z najwyższym stężeniem fitosteroli we krwi miały 1,8-krotnie wyższe ryzyko zawału serca. Badanie genetyczne z 2022 r. opublikowane w Nature Communications potwierdziło związek przyczynowy między fitosterolami a chorobą wieńcową serca.
Właśnie dlatego brytyjski NICE nie zaleca fitosteroli w profilaktyce chorób serca, a Niemieckie Towarzystwo Kardiologiczne ostrzega przed ich możliwym działaniem aterogennym.
Zamiast produktów „wzbogaconych” fitosterolami lub, co gorsza, suplementów z fitosterolami, wybieraj naturalne alternatywy — na przykład wysokiej jakości dzikie ryby tłuste. Zmniejsza to stan zapalny i nie powoduje odkładania się niebezpiecznych substancji w tętnicach.
Unikanie tłuszczów uwodornionych obniża cholesterol
Wiele badań jednoznacznie powiązało tłuszcze uwodornione z chorobami serca, stanem zapalnym, wyższym poziomem złego cholesterolu i niższym poziomem dobrego cholesterolu.
Gdzie znajdują się te „zabójcze” tłuszcze? Głównymi źródłami są fast foody, przekąski (chipsy, orzeszki w panierce i inne produkty typu convenience), żywność smażona i wypieki (bułki, pączki). Występują również w ilości około 5–10% w mięsie bydła karmionego trawą oraz w produktach mlecznych (masło, ser, śmietana, twaróg, jogurt itd.).
Jak pokazuje tabela, najwięcej tłuszczów uwodornionych spożywamy z wypiekami, a na drugim miejscu z produktami mlecznymi.
Prawdopodobnie zauważyłeś, że czysty, tłoczony na zimno mechanicznie olej z pierwszego tłoczenia nie zawiera tłuszczów uwodornionych — podobnie jak smalec wieprzowy, jaja czy tłusty drób (gęś, kaczka itp.).
Wyeliminuj niezdrowe produkty (z tabeli), a to obniży Twój cholesterol.
Smaczne, codzienne produkty, które obniżają cholesterol
Aby utrzymać dobry cholesterol (i zdrowie fizyczne), musisz brać odpowiedzialność za to, co jesz przy każdym posiłku, każdego dnia. Ryby (w miarę możliwości śledź, makrela i inne), orzechy, nasiona, owoce morza i czyste (niepodgrzewane, niesmażone, nieprzetworzone) oleje roślinne są potrzebne w obfitości na codziennym stole. To są produkty, które obniżają zły cholesterol i poprawiają krążenie.
Rzucenie palenia obniża cholesterol
Palenie papierosów obniża poziom dobrego cholesterolu, co jest szczególnie ważne, ponieważ pomaga on usuwać zły cholesterol z tętnic. Jeśli palisz, gwałtownie przyczyniasz się do podwyższenia poziomu złego cholesterolu i zmierzasz prosto do kliniki chorób serca.
Czy wiesz, że istnieje łatwy sposób na rzucenie palenia?
Abstynencja od alkoholu obniża cholesterol
Chociaż sam alkohol nie zawiera cholesterolu, jego picie ma negatywny wpływ i podnosi poziom cholesterolu. Alkohol jest rozkładany w wątrobie i ponownie składany w cholesterol, co jest szczególnie szkodliwe dla zdrowia. Wprowadzono nas w błąd, wierząc, że „trochę alkoholu jest dobre”, ale badania ostrzegają, że w ogóle nie ma bezpiecznej ilości alkoholu.
Zrezygnuj ze słodyczy, a obniżysz cholesterol
Cukier jest prawdopodobnie największą pojedynczą szkodą dla zdrowia, niszczącą układ krążenia. Większość ludzi spożywa zbyt dużo słodyczy, ponieważ bardzo lubi produkty w nią bogate — owoce, miód, słodkie napoje bezalkoholowe, soki, słodycze, herbatniki, ciasta, bułki, serki. Im mniej słodyczy (fruktozy, glukozy, sacharozy, laktozy i innych cukrów) spożywamy, tym bardziej obniża się poziom cholesterolu i poprawia się zdrowie, poziom energii i jakość życia.
Warto zauważyć, że naukowcy wykazali, iż cukier uzależnia nie mniej niż niektóre narkotyki, więc rzucenie go nie jest takie proste.
Za każdym razem, gdy sięgasz po czekoladę, bułkę czy lemoniadę, pamiętaj — jest to sposób na świadome szkodzenie sobie. Wybierz miłość do siebie i ogranicz cukier do minimum lub do zera.
Przyjmuj suplementy, które pomagają obniżyć cholesterol bez skutków ubocznych
Jednym z najskuteczniejszych suplementów są grzyby lecznicze. Naukowcy wykazali, że aktywne związki zawarte w niektórych grzybach mogą być znacznie skuteczniejsze niż leki na cholesterol dostępne w aptekach. Dzieje się tak, ponieważ niektóre grzyby lecznicze w naturalny sposób przywracają równowagę cholesterolową, a nie tylko blokują jego produkcję. Co najlepsze, można bezpiecznie przyjmować te naturalne suplementy, ponieważ nie niosą ze sobą 10–20 negatywnych skutków ubocznych. Jakie są więc najlepsze suplementy na cholesterol?
Które grzyby lecznicze obniżają cholesterol bez skutków ubocznych?
Istnieją grzyby lecznicze, które nie tylko obniżają zły cholesterol, ale także podnoszą dobry, przywracając normę cholesterolu. Te suche ekstrakty polisacharydowe wchodzą w skład najlepszych suplementów na cholesterol.
Polisacharydy z grzybów są badane jako obniżające cholesterol podobnie do statyn, bez skutków ubocznych. Potrzebna jest skoncentrowana formuła z wieloma ekstraktami.
AURI 25 od Zenius Labs™ →Często zadawane pytania
Najskuteczniejsze są dzikie tłuste ryby (omega-3), orzechy, awokado i żywność fermentowana. Jeszcze ważniejsze jest usunięcie tego, co podnosi cholesterol — cukru, rafinowanych węglowodanów i uwodornionych tłuszczów (trans).
Badania pokazują, że polisacharydy z grzybów mogą obniżać cholesterol ze skutecznością podobną do statyn, bez skutków ubocznych. Jednak zwykłe sproszkowane grzyby są zbyt słabe — potrzebna jest skoncentrowana formuła z wieloma ekstraktami, taka jak AURI 25 firmy Zenius Labs™.
Najnowsze badania budzą obawy: fitosterole mogą same przenikać do krwi i gromadzić się w ścianach tętnic. Brytyjski instytut NICE nie zaleca ich w profilaktyce chorób serca, a Niemieckie Towarzystwo Kardiologiczne ostrzega przed możliwym działaniem aterogennym. Preferowane są naturalne alternatywy, takie jak dzikie tłuste ryby.
Tak. Alkohol jest przetwarzany przez wątrobę — ten sam organ, który produkuje i reguluje cholesterol. Nadmiar alkoholu podnosi poziom trójglicerydów i może zaburzyć równowagę cholesterolową, dlatego pomaga jego ograniczenie lub abstynencja.
- Cholesterol management guide. WebMD
- PubMed 22098807 — Obesity and physical activity. PubMed
- PubMed 32741068 — Physical activity and cancer prevention. PubMed
- PubMed 21076975 — Exercise and depression. PubMed
- PubMed 32104516 — Physical activity guidelines. PubMed
- PubMed 27168471 — Diet and cholesterol. PubMed
- PubMed 10593643 — Dietary fiber and cholesterol. PubMed
- PubMed 8153500 — Soluble fiber and lipids. PubMed
- PubMed 20407058 — Sugar and dyslipidemia. PubMed
- Cardiovascular health. NHLBI
- Health research — cholesterol. CNN
- Halbert SC et al. Tolerability of red yeast rice (2,400 mg twice daily) versus pravastatin (20 mg twice daily) in patients with previous statin intolerance. The American journal of cardiology. 2010. PubMed
- Brown AS et al. Statin Intolerance. Reviews in cardiovascular medicine. 2018. PubMed
- Riaz H et al. Meta-analysis of Placebo-Controlled Randomized Controlled Trials on the Prevalence of Statin Intolerance. The American journal of cardiology. 2017. PubMed
- Ahmad K et al. Effectiveness of Coenzyme Q10 Supplementation in Statin-Induced Myopathy: A Systematic Review. Cureus. 2024. PubMed
- Fitzgerald K et al. Statin-induced Myopathy. Global advances in health and medicine. 2012. PubMed
- Gong J et al. Efficacy and safety of sugarcane policosanol on dyslipidemia: A meta-analysis of randomized controlled trials. Molecular nutrition & food research. 2018. PubMed
- Chen JT et al. Meta-analysis of natural therapies for hyperlipidemia: plant sterols and stanols versus policosanol. Pharmacotherapy. 2005. PubMed
- Millán J et al. Effects of a nutraceutical combination containing berberine (BRB), policosanol, and red yeast rice (RYR), on lipid profile in hypercholesterolemic patients: A meta-analysis of randomised controlled trials. Clinica e investigacion en arteriosclerosis : publicacion oficial de la Sociedad Espanola de Arteriosclerosis. 2016. PubMed
- Singh DK et al. Policosanol inhibits cholesterol synthesis in hepatoma cells by activation of AMP-kinase. The Journal of pharmacology and experimental therapeutics. 2006. PubMed
- Castaño G et al. Comparison of the effects of policosanol and atorvastatin on lipid profile and platelet aggregation in patients with dyslipidaemia and type 2 diabetes mellitus. Clinical drug investigation. 2003. PubMed
- Xiong Z et al. An overview of the bioactivity of monacolin K / lovastatin. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association. 2019. PubMed
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA) et al. Scientific Opinion on additional scientific data related to the safety of monacolins from red yeast rice submitted pursuant to Article 8(4) of Regulation (EC) No 1925/2006. EFSA journal. European Food Safety Authority. 2025. PubMed
- Angelopoulos N et al. Low Dose Monacolin K Combined with Coenzyme Q10, Grape Seed, and Olive Leaf Extracts Lowers LDL Cholesterol in Patients with Mild Dyslipidemia: A Multicenter, Randomized Controlled Trial. Nutrients. 2023. PubMed
- Trimarco B et al. Clinical evidence of efficacy of red yeast rice and berberine in a large controlled study versus diet. Mediterranean journal of nutrition and metabolism. 2011. PubMed
- González-Bonilla A et al. Dietary Supplementation with Oyster Culinary-Medicinal Mushroom, Pleurotus ostreatus (Agaricomycetes), Reduces Visceral Fat and Hyperlipidemia in Inhabitants of a Rural Community in Mexico. International journal of medicinal mushrooms. 2022. PubMed
- Abrams DI et al. Antihyperlipidemic effects of Pleurotus ostreatus (oyster mushrooms) in HIV-infected individuals taking antiretroviral therapy. BMC complementary and alternative medicine. 2011. PubMed
- Zhang Y et al. Pleurotus abieticola Polysaccharide Alleviates Hyperlipidemia Symptoms via Inhibition of Nuclear Factor-κB/Signal Transducer and Activator of Transcription 3-Mediated Inflammatory Responses. Nutrients. 2023. PubMed
- Du H et al. Dietary intake of whole king oyster mushroom (Pleurotus eryngii) attenuated obesity via ameliorating lipid metabolism and alleviating gut microbiota dysbiosis. Food research international (Ottawa, Ont.). 2024. PubMed
- Yoon SJ et al. The nontoxic mushroom Auricularia auricula contains a polysaccharide with anticoagulant activity mediated by antithrombin. Thrombosis research. 2003. PubMed
- Bian C et al. A Novel Polysaccharide from AuriculariaAuricula Alleviates Thrombosis Induced by Carrageenan in Mice. Molecules (Basel, Switzerland). 2022. PubMed
- Shi Q et al. Isolation, Characterization, and Antioxidant Activity of Melanin from Auricularia auricula (Agaricomycetes). International journal of medicinal mushrooms. 2023. PubMed
- Yin CM et al. Physicochemical Properties and Antioxidant Activity of Natural Melanin Extracted from the Wild Wood Ear Mushroom, Auricularia auricula (Agaricomycetes). International journal of medicinal mushrooms. 2022. PubMed
- Liu X et al. Comprehensive utilization of edible mushroom Auricularia auricula waste residue-Extraction, physicochemical properties of melanin and its antioxidant activity. Food science & nutrition. 2019. PubMed
- Pirro M et al. The effects of a nutraceutical combination on plasma lipids and glucose: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacological research. 2016. PubMed
- Iskandar I et al. Efficacy and tolerability of a nutraceutical combination of red yeast rice, guggulipid, and chromium picolinate evaluated in a randomized, placebo-controlled, double-blind study. Complementary therapies in medicine. 2020. PubMed
- Garoufi A et al. Beneficial Effects of a Nutraceutical Combination on Lipid Profiles in Children with Moderate and Severe Hypercholesterolemia. Biomolecules. 2024. PubMed
- Protic O et al. Nutraceutical Combinations in Hypercholesterolemia: Evidence from Randomized, Placebo-Controlled Clinical Trials. Nutrients. 2021. PubMed
- Trimarco V et al. Effects of a new combination of nutraceuticals with Morus alba on lipid profile, insulin sensitivity and endotelial function in dyslipidemic subjects. A cross-over, randomized, double-blind trial. High blood pressure & cardiovascular prevention : the official journal of the Italian Society of Hypertension. 2015. PubMed
- Hoogeveen RC et al. Residual Cardiovascular Risk at Low LDL: Remnants, Lipoprotein(a), and Inflammation. Clinical chemistry. 2021. PubMed
- Bashir B et al. Beyond LDL-C: unravelling the residual atherosclerotic cardiovascular disease risk landscape-focus on hypertriglyceridaemia. Frontiers in cardiovascular medicine. 2024. PubMed
- Soran H et al. Optimising treatment of hyperlipidaemia: Quantitative evaluation of UK, USA and European guidelines taking account of both LDL cholesterol levels and cardiovascular disease risk. Atherosclerosis. 2018. PubMed
- Chapman MJ Therapeutic elevation of HDL-cholesterol to prevent atherosclerosis and coronary heart disease. Pharmacology & therapeutics. 2006. PubMed