Obniżanie poziomu cholesterolu
Cholesterol to substancja tłuszczowa wytwarzana przez wątrobę. Bierze udział w wielu kluczowych funkcjach organizmu, więc nieostrożne obniżanie go może mieć niekorzystne konsekwencje. Jednak zbyt wysoki poziom cholesterolu może powodować śmiertelne problemy zdrowotne. Jak prawidłowo obniżyć cholesterol?
Według amerykańskiego Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi (National Heart, Lung and Blood Institute) główną przyczyną wysokiego cholesterolu jest niezdrowy styl życia (kwestię „niezdrowego” stylu życia omówimy osobno). Genetyka, niektóre choroby i stosowanie innych leków mogą w niewielkim stopniu przyczyniać się do wysokiego poziomu cholesterolu — ale te choroby i leki również w dużej mierze wynikają ze stylu życia i nie są dziedziczne. A to dobra wiadomość dla każdego, kto chce obniżyć cholesterol, ponieważ jest to naprawdę możliwe.
Wysoki cholesterol zwiększa ryzyko chorób serca i udaru mózgu. Lekarze często pochopnie przepisują leki na obniżenie cholesterolu, ale mogą one powodować skutki uboczne — ból głowy, skurcze mięśni, nudności, ból stawów — a jakość życia może gwałtownie spaść.
Przyjrzyjmy się więc, jak obniżyć cholesterol poprzez zmianę stylu życia i jakie związki aktywne pomogą obniżyć cholesterol bez skutków ubocznych.
Obniżanie cholesterolu za pomocą błonnika rozpuszczalnego
Czym jest błonnik? Jest to substancja, której ludzki żołądek nie trawi, więc do jej przetwarzania wykorzystuje bakterie — często jest to żywność niskokaloryczna, dlatego promuje się ją w celu utraty wagi. Rodzajem lepiej przyswajalnym dla człowieka jest błonnik rozpuszczalny w wodzie.
Błonnik rozpuszczalny w wodzie wchłania wodę, zamienia się w żel i stanowi pożywienie dla dobrych bakterii.
Błonnik rozpuszczalny w wodzie nie tylko wspomaga trawienie, ale także obniża poziom cholesterolu LDL — chociaż nie podnosi poziomu cholesterolu HDL (dobrego) i nie obniża poziomu trójglicerydów.
Nie spiesz się z kupowaniem najmodniejszych suplementów z błonnikiem — błonnik rozpuszczalny w wodzie należy pozyskiwać po prostu jedząc zdrową, smaczną żywność. Gdzie więc znaleźć błonnik rozpuszczalny w wodzie, aby obniżyć cholesterol?
Nagłe zwiększenie spożycia tego błonnika może powodować wzdęcia lub ból brzucha. Zacznij od mniejszej ilości i stopniowo ją zwiększaj.
Obniżanie cholesterolu poprzez unikanie tłuszczów trans
Nienasycone tłuszcze trans, zwane tłuszczami trans, to nienasycone tłuszcze roślinne, które są uwodorniane podczas produkcji żywności (produktów). Producenci wybierają ten produkt olejowy ze względu na jego teksturę, niski koszt i długi okres przydatności do spożycia. Niestety (zazwyczaj) nie zależy im na obniżeniu Twojego cholesterolu. Należy unikać produktów z uwodornionymi tłuszczami.
Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association) informuje, że spożywanie tłuszczów trans szkodzi proporcjom cholesterolu na dwa sposoby:
- podnosi stężenie „złego cholesterolu” we krwi
- obniża stężenie „dobrego cholesterolu” we krwi
Obniżanie cholesterolu poprzez spożywanie dobrych tłuszczów
Tłuszcze jednonienasycone i wielonienasycone mogą pomóc obniżyć poziom złego cholesterolu.
Tłuszcze jednonienasycone najczęściej ukrywają się w orzechach i nasionach:
- orzeszki ziemne
- awokado
- orzechy laskowe
- migdały
- oliwki
- nasiona sezamu
- nasiona słonecznika
Najlepsze i najlepiej przyswajalne są tłuszcze wielonienasycone, które kryją się w rybach i owocach morza. Nie bój się zastępować codziennego jedzenia rybami.
Istnieją niezliczone rodzaje i potrawy. Należy jeść więcej tłuszczów wielonienasyconych niż jednonienasyconych. Innymi słowy, więcej ryb niż oliwy z oliwek.
Te dobre tłuszcze obniżą zły cholesterol, ale nie podniosą dobrego cholesterolu i nie obniżą trójglicerydów.
Obniżanie cholesterolu za pomocą ćwiczeń
Badania pokazują, że regularne ćwiczenia mogą:
- zmniejszyć masę ciała
- zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania na raka
- zmniejszyć depresję i poprawić nastrój
- poprawić pamięć
- obniżyć ciśnienie krwi
- podnieść poziom dobrego cholesterolu
Nie musisz (choć byłoby dobrze) zapisywać się na najnowszą siłownię. Możesz zrobić 50 przysiadów, podskoków lub brzuszków. Nie potrzebujesz maszyny kosztującej tysiące — musisz pokonać lenia w sobie. Zdecyduj się nie korzystać z windy i zawsze wchodź po schodach; jeśli ktoś zapyta dlaczego, możesz zażartować, że masz lęk przed zamkniętymi przestrzeniami. Nigdy nie szukaj miejsca parkingowego pod drzwiami sklepu — wręcz przeciwnie, jedź na daleki róg: zawsze znajdziesz miejsce i trochę poćwiczysz, wracając z zakupami.
Znajdź sport, który lubisz, wycisz telefon i ciesz się swoim czasem. Ile ćwiczeń, aby uzyskać wymierny rezultat? Co najmniej 30 minut dziennie.
Obniżanie cholesterolu poprzez rezygnację z cukru
Większość ludzi już wie, że cukier nie jest dla nich dobry (wytarty zwrot „biała śmierć”), ale nie zdają sobie sprawy, że to on najczęściej odpowiada za wysoki poziom cholesterolu.
W rzeczywistości cukry (sacharoza, fruktoza i inne „-ozy”) przyczyniają się do chorób serca bardziej niż tłuszcze nasycone (smalec, masło, jaja), które długo uważano za główny czynnik w tej chorobie.
Zbyt długo niesłusznie obwiniano tłuszcze nasycone, podczas gdy prawdziwy winowajca szalał niezauważony.
Wiele osób (i lekarzy!) wciąż uważa, że jeśli jesz za dużo tłuszczu, tłuszcz zatyka tętnice i powoduje choroby sercowo-naczyniowe. Ale cholesterol jest wytwarzany w wątrobie, a z pożywienia możemy wchłonąć tylko do 20% potrzebnego nam cholesterolu. Jego funkcje w organizmie są zbyt ważne, aby polegać wyłącznie na pozyskiwaniu cholesterolu z pożywienia.
Cukier z kolei może powodować szereg zaburzeń metabolicznych, które zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Przez ostatnie 30 lat nakłaniano nas do ograniczania tłuszczu w diecie. Zwiększyło to spożycie (szybkich) węglowodanów (cukrów), co spowodowało epidemię nadwagi i chorób sercowo-naczyniowych.
Gdzie ukrywa się najwięcej cukru:
- soki
- napoje
- alkohol
- słodycze
- herbatniki
- ciasta
- bułki
- owoce (witaminy czerp z warzyw, jaj i ryb)
Jak obniżyć cholesterol w prosty sposób i bez skutków ubocznych?
Istnieją proste i szybkie rozwiązania pozwalające obniżyć poziom złego cholesterolu. Silne formuły niektórych ekstraktów polisacharydowych z grzybów leczniczych mogą obniżyć poziom złego cholesterolu, podnieść poziom dobrego i to bez skutków ubocznych. Jaka jest najlepsza formuła takich związków aktywnych i gdzie można ją dostać?
Często zadawane pytania
Najszybszy efekt daje połączenie trzech czynników: korekty diety (ograniczenie cukru i rafinowanych węglowodanów), regularnej aktywności fizycznej i wysokiej jakości suplementów z polisacharydami z grzybów. Pierwsze zmiany są zazwyczaj widoczne po 4–8 tygodniach.
Tak. Badania pokazują, że polisacharydy z grzybów mogą obniżać cholesterol ze skutecznością podobną do statyn, ale bez skutków ubocznych. Wymaga to nie zwykłych sproszkowanych grzybów, ale skoncentrowanej formuły z wieloma ekstraktami, takiej jak AURI 25 firmy Zenius Labs™.
Tak. Błonnik rozpuszczalny w wodzie (z owsa, roślin strączkowych, jabłek, siemienia lnianego) obniża poziom cholesterolu LDL, choć nie podnosi poziomu HDL ani nie obniża trójglicerydów. Najlepiej pozyskiwać go z pożywienia, a nie z suplementów.
Unikanie tłuszczów trans (uwodornionych), ograniczenie cukru i rafinowanych węglowodanów, spożywanie dobrych tłuszczów (oliwa z oliwek, awokado, dzikie ryby), dodanie błonnika rozpuszczalnego i co najmniej 30 minut ćwiczeń dziennie.
- Research reference. edition.cnn.com. Edition
- PMC4415962 — research article. PMC
- PMC5381086 — research article. PMC
- Cholesterol and cardiovascular health. AHA
- Cholesterol and cardiovascular health. AHA
- Research reference. lamaistas.lt. Lamaistas
- Research reference. nmvrvi.lt. Nmvrvi
- Obesity and physical activity. Psychiatr Clin North Am. PubMed
- Physical activity, obesity and sedentary behavior in cancer etiology: epidemiologic evidence and biologic mechanisms. Mol Oncol. PubMed
- Effects of exercise and physical activity on depression. Ir J Med Sci. PubMed
- Potential Benefits of Physical Activity in MCI and Dementia. Behav Neurol. PubMed
- Acute Effects of Exercise on Blood Pressure: A Meta-Analytic Investigation. Arq Bras Cardiol. PubMed
- Physical activity and high density lipoprotein cholesterol levels: what is the relationship? Sports Med. PubMed
- Physical activity and lipoprotein lipid disorders. Sports Med. PubMed
- Research reference. cdc.gov. Cdc
- PMC4856550 — research article. PMC
- PMC5793267 — research article. PMC
- How to lower cholesterol naturally. Harvard Health
- PMC5708308 — research article. PMC
- How to lower cholesterol naturally. Harvard Health
- Cholesterol research findings. ScienceDaily
- How to lower cholesterol naturally. Harvard Health
- Caloric sweetener consumption and dyslipidemia among US adults. JAMA. PubMed
- High cholesterol — treatment and lifestyle changes. WebMD
- Research reference. bu.edu. Bu
- Research reference. openheart.bmj.com. Openheart
- Halbert SC et al. Tolerability of red yeast rice (2,400 mg twice daily) versus pravastatin (20 mg twice daily) in patients with previous statin intolerance. The American journal of cardiology. 2010. PubMed
- Brown AS et al. Statin Intolerance. Reviews in cardiovascular medicine. 2018. PubMed
- Riaz H et al. Meta-analysis of Placebo-Controlled Randomized Controlled Trials on the Prevalence of Statin Intolerance. The American journal of cardiology. 2017. PubMed
- Ahmad K et al. Effectiveness of Coenzyme Q10 Supplementation in Statin-Induced Myopathy: A Systematic Review. Cureus. 2024. PubMed
- Fitzgerald K et al. Statin-induced Myopathy. Global advances in health and medicine. 2012. PubMed
- Gong J et al. Efficacy and safety of sugarcane policosanol on dyslipidemia: A meta-analysis of randomized controlled trials. Molecular nutrition & food research. 2018. PubMed
- Chen JT et al. Meta-analysis of natural therapies for hyperlipidemia: plant sterols and stanols versus policosanol. Pharmacotherapy. 2005. PubMed
- Millán J et al. Effects of a nutraceutical combination containing berberine (BRB), policosanol, and red yeast rice (RYR), on lipid profile in hypercholesterolemic patients: A meta-analysis of randomised controlled trials. Clinica e investigacion en arteriosclerosis : publicacion oficial de la Sociedad Espanola de Arteriosclerosis. 2016. PubMed
- Singh DK et al. Policosanol inhibits cholesterol synthesis in hepatoma cells by activation of AMP-kinase. The Journal of pharmacology and experimental therapeutics. 2006. PubMed
- Castaño G et al. Comparison of the effects of policosanol and atorvastatin on lipid profile and platelet aggregation in patients with dyslipidaemia and type 2 diabetes mellitus. Clinical drug investigation. 2003. PubMed
- Xiong Z et al. An overview of the bioactivity of monacolin K / lovastatin. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association. 2019. PubMed
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA) et al. Scientific Opinion on additional scientific data related to the safety of monacolins from red yeast rice submitted pursuant to Article 8(4) of Regulation (EC) No 1925/2006. EFSA journal. European Food Safety Authority. 2025. PubMed
- Angelopoulos N et al. Low Dose Monacolin K Combined with Coenzyme Q10, Grape Seed, and Olive Leaf Extracts Lowers LDL Cholesterol in Patients with Mild Dyslipidemia: A Multicenter, Randomized Controlled Trial. Nutrients. 2023. PubMed
- Trimarco B et al. Clinical evidence of efficacy of red yeast rice and berberine in a large controlled study versus diet. Mediterranean journal of nutrition and metabolism. 2011. PubMed
- González-Bonilla A et al. Dietary Supplementation with Oyster Culinary-Medicinal Mushroom, Pleurotus ostreatus (Agaricomycetes), Reduces Visceral Fat and Hyperlipidemia in Inhabitants of a Rural Community in Mexico. International journal of medicinal mushrooms. 2022. PubMed
- Abrams DI et al. Antihyperlipidemic effects of Pleurotus ostreatus (oyster mushrooms) in HIV-infected individuals taking antiretroviral therapy. BMC complementary and alternative medicine. 2011. PubMed
- Zhang Y et al. Pleurotus abieticola Polysaccharide Alleviates Hyperlipidemia Symptoms via Inhibition of Nuclear Factor-κB/Signal Transducer and Activator of Transcription 3-Mediated Inflammatory Responses. Nutrients. 2023. PubMed
- Du H et al. Dietary intake of whole king oyster mushroom (Pleurotus eryngii) attenuated obesity via ameliorating lipid metabolism and alleviating gut microbiota dysbiosis. Food research international (Ottawa, Ont.). 2024. PubMed
- Yoon SJ et al. The nontoxic mushroom Auricularia auricula contains a polysaccharide with anticoagulant activity mediated by antithrombin. Thrombosis research. 2003. PubMed
- Bian C et al. A Novel Polysaccharide from AuriculariaAuricula Alleviates Thrombosis Induced by Carrageenan in Mice. Molecules (Basel, Switzerland). 2022. PubMed
- Shi Q et al. Isolation, Characterization, and Antioxidant Activity of Melanin from Auricularia auricula (Agaricomycetes). International journal of medicinal mushrooms. 2023. PubMed
- Yin CM et al. Physicochemical Properties and Antioxidant Activity of Natural Melanin Extracted from the Wild Wood Ear Mushroom, Auricularia auricula (Agaricomycetes). International journal of medicinal mushrooms. 2022. PubMed
- Liu X et al. Comprehensive utilization of edible mushroom Auricularia auricula waste residue-Extraction, physicochemical properties of melanin and its antioxidant activity. Food science & nutrition. 2019. PubMed
- Pirro M et al. The effects of a nutraceutical combination on plasma lipids and glucose: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacological research. 2016. PubMed
- Iskandar I et al. Efficacy and tolerability of a nutraceutical combination of red yeast rice, guggulipid, and chromium picolinate evaluated in a randomized, placebo-controlled, double-blind study. Complementary therapies in medicine. 2020. PubMed
- Garoufi A et al. Beneficial Effects of a Nutraceutical Combination on Lipid Profiles in Children with Moderate and Severe Hypercholesterolemia. Biomolecules. 2024. PubMed
- Protic O et al. Nutraceutical Combinations in Hypercholesterolemia: Evidence from Randomized, Placebo-Controlled Clinical Trials. Nutrients. 2021. PubMed
- Trimarco V et al. Effects of a new combination of nutraceuticals with Morus alba on lipid profile, insulin sensitivity and endotelial function in dyslipidemic subjects. A cross-over, randomized, double-blind trial. High blood pressure & cardiovascular prevention : the official journal of the Italian Society of Hypertension. 2015. PubMed
- Hoogeveen RC et al. Residual Cardiovascular Risk at Low LDL: Remnants, Lipoprotein(a), and Inflammation. Clinical chemistry. 2021. PubMed
- Bashir B et al. Beyond LDL-C: unravelling the residual atherosclerotic cardiovascular disease risk landscape-focus on hypertriglyceridaemia. Frontiers in cardiovascular medicine. 2024. PubMed
- Soran H et al. Optimising treatment of hyperlipidaemia: Quantitative evaluation of UK, USA and European guidelines taking account of both LDL cholesterol levels and cardiovascular disease risk. Atherosclerosis. 2018. PubMed
- Chapman MJ Therapeutic elevation of HDL-cholesterol to prevent atherosclerosis and coronary heart disease. Pharmacology & therapeutics. 2006. PubMed