Cholesterol: HDL, LDL, waarden en verlagen

Wat is cholesterol en waarom hebben we het?

Het lichaam kan niet functioneren zonder cholesterol. Het helpt het lichaam vetten (lipiden) in de dunne darm af te breken, zodat deze in de bloedbaan kunnen worden opgenomen. In de lever combineert cholesterol zich met lipiden en eiwitten tot complexe verbindingen die lipoproteïnen worden genoemd. Cholesterol is essentieel voor de vorming van celmembranen, de productie van hormonen, de vertering van voedsel en draagt bij aan de productie van vitamine D wanneer de huid wordt blootgesteld aan zonlicht. Het stelt menselijke cellen in staat om te bewegen en van vorm te veranderen (wat plantencellen niet kunnen, omdat ze geen cholesterol hebben). In wezen is het nodig voor de aanmaak en groei van nieuwe cellen — daarom zit er zoveel cholesterol in eieren.

Hoog cholesterolgehalte

Waar ligt het probleem van een hoog cholesterolgehalte dan? Blijkbaar in een te hoge productie in de lever. Een te hoog cholesterolgehalte wordt in verband gebracht met hart- en vaatziekten: atherosclerose, beroerte, hartinfarct, hartfalen, pericarditis en coronaire hartziekte. Hartziekten zijn wereldwijd doodsoorzaak nummer één (kanker staat op de tweede plaats).²⁶ Het lichaam beschikt over een mechanisme om de cholesterolbalans te reguleren: het produceert zogenaamd "goed" cholesterol (HDL — lipoproteïne met hoge dichtheid), dat het "slechte" cholesterol afvoert.

Zijn er twee soorten cholesterol? Goed (HDL) en slecht (LDL)?

LDL-cholesterol is wat men ‘slecht’ noemt. Waarom wordt het slecht genoemd, terwijl het een van de belangrijkste stoffen in het lichaam is – zonder welke we zouden sterven? Een te hoge hoeveelheid van dit cholesterol wordt in verband gebracht met coronaire hartziekten, een hartinfarct, een beroerte en andere aandoeningen van de bloedsomloop en het hart. Wanneer de slagaderwanden beschadigd zijn (we bespreken hieronder waarom), wordt LDL-cholesterol naar de plaats van de beschadiging gestuurd als 'reparatiemateriaal'. Het probleem ontstaat wanneer LDL door aanhoudende ontsteking vast komt te zitten in de slagaderwand, oxideert en samen met immuuncellen plaques vormt. Dit proces, dat de slagaders vernauwt, wordt atherosclerose genoemd.

Cholesterolwaarden (normwaarden)

Op het eerste gezicht lijken de cholesterolwaarden in het bloed misschien wat ingewikkeld. Cholesterol wordt gemeten in millimol per liter bloed (soms in mg/dl).

Waar komt dan TE VEEL cholesterol vandaan?

De hamvraag blijft: waarom maakt je lichaam te veel cholesterol aan (we hebben al vastgesteld dat een verhoogd cholesterolgehalte niet ‘uit’ voeding komt, zoals je doorgaans wordt wijsgemaakt)? “Het zijn de genen!”, zegt je arts misschien; “Ja, het is DNA!”, herhalen de grote farmaceutische bedrijven. Maar gelooft u echt dat het de schuld van uw grootmoeder is? Waar waren dan de cholesterolproblemen, laten we zeggen, 300 jaar geleden? Toen consumeerden mensen twee of drie keer zoveel calorieën per dag, het grootste deel daarvan uit dierlijke voedingsbronnen. Genen veranderen niet zo snel, dus een cholesterol-'epidemie' (zoals die van nu) zou al eeuwen geleden hebben bestaan. De oorzaak ligt elders.

Cholesterolmedicijnen (statines)

Zoals gezegd wordt cholesterol in het lichaam aangemaakt. Deze synthese is een complex proces waarbij zo’n 30 chemische reacties betrokken zijn. Het cruciale moment is wanneer het enzym HMG-CoA-reductase mevalonaat aanmaakt. Dit enzym is vooral belangrijk omdat het bepaalt of er al dan niet cholesterol wordt aangemaakt. Omdat HMG-CoA-reductase de cruciale regelaar is van de cholesterolsynthese, grijpen statines in bij deze reactie en blokkeren ze deze — en voilà, de cholesterolproductie wordt gestopt. Maar dit lost niet op waarom het enzym überhaupt het signaal blijft ontvangen om cholesterol aan te maken.

Bijwerkingen van cholesterolmedicijnen

Het werkzame bestanddeel in de meeste cholesterolverlagende medicijnen die u worden voorgeschreven, zijn ‘statines’. Het is de moeite waard om de bijwerkingen ervan te bekijken — en de kans daarop is aanzienlijk. Bovendien zou u ze uw hele leven moeten blijven gebruiken. Dr. Malcolm Kendrick stelt dat de nadelen van statines voor veel mensen zwaarder wegen dan de mogelijke voordelen. Het aantal recepten voor statines stijgt elk jaar met bijna 30%. Patiënten zouden hun arts moeten vragen: "Hoeveel langer zal ik leven als ik statines neem — en hoe zal de kwaliteit van die tijd zijn?"

Wat is de werkelijke oorzaak van een hoog cholesterolgehalte?

Dit komt misschien totaal onverwacht, maar er is veel onderzoek naar gedaan en wie ernaar zoekt, kan de antwoorden gemakkelijk vinden. Wat zorgt er dan voor dat je lichaam te veel cholesterol aanmaakt? Kort gezegd: suiker (glucose). Hoe gebeurt dit? Het is bekend dat cholesterol atherosclerotische plaques in de slagaders vormt en bloedvaten verstopt. Maar zodra je begrijpt dat cholesterol een hulpmiddel is om ontstekingen te beheersen en de schade die ontstekingen veroorzaken te herstellen, wordt het beeld van het 'systeem' duidelijk. De oorzaak van chronische ziekte is ontsteking, niet cholesterol.²⁰ De echte boosdoener is ontsteking — en wat zorgt voor de grootste ontsteking in je bloedvaten? Suiker veroorzaakt enorme ontstekingen.

Het cholesterolgehalte verlagen

Zoals gezegd kan het voor veel mensen gevaarlijk zijn om cholesterolverlagende medicijnen (statines) te gebruiken. Het beste dieet in dat geval is het ketogene dieet. Dit dieet is vrij moeilijk vol te houden, omdat de verhoudingen van alle voedingsmiddelen precies het tegenovergestelde zijn van wat we gewend zijn. Ongeveer 80% van alle calorieën moet uit vetten komen (goede vetten, geen verhitte oliën of transvetten), ongeveer 15% uit eiwitten en ongeveer 5% uit koolhydraten — alleen uit niet-zetmeelrijke groenten (geen zetmeel). Dat betekent bloemkool, broccoli, courgette, komkommer en alle bladgroenten. Dus geen pap, geen broodjes, geen aardappelen, brood, alcohol, fruit, meel of suiker.

Hoe kun je je cholesterolgehalte zo veel mogelijk verlagen en je bloedsomloop verbeteren zonder statines?

Het antwoord is medicinale paddenstoelen. De eerste generatie statines werd uit paddenstoelen gewonnen en had geen bijwerkingen. Weet je wat het grootste probleem is met medicinale paddenstoelen? Ze kunnen niet worden gepatenteerd (het ‘octrooi’ is eigendom van de natuur), dus de grote farmaceutische bedrijven kunnen de markt niet monopoliseren en geen enorme winsten genereren. In Azië worden medicinale paddenstoelen al eeuwenlang gebruikt, terwijl het onderzoek naar paddenstoelen in het westen pas de laatste decennia een inhaalslag heeft gemaakt. Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt het traditionele gebruik van medicinale paddenstoelen — en een nauwkeurige formule die verschillende complementaire cholesterolroutes combineert, is effectiever dan welk enkelvoudig ingrediënt dan ook.