Angst: GABA-Glutamaat Balans & Natuurlijke Rust

Wat is angst?

Als je op zoek bent naar het antwoord op deze vraag, heb je waarschijnlijk al persoonlijk kennisgemaakt met de schaduw van angst. Hoewel deze toestand niet moeilijk te omschrijven is, is het veel belangrijker om de oorzaak ervan te begrijpen. Zodra we begrijpen wat angst veroorzaakt, kunnen we natuurlijke manieren vinden om onze innerlijke rust te herstellen — dat gevoel van gemak dat velen van ons zich nog herinneren uit onze kindertijd, toen de wereld nog niet zo ingewikkeld leek. Ons neurologisch evenwicht verschuift vaak heel langzaam. Het is een proces dat jaren duurt, waardoor de veranderingen moeilijk op te merken zijn. Meestal staan we er pas bij stil wanneer er plotselinge paniekaanvallen toeslaan, of wanneer het dagelijks leven wordt overschaduwd door een voortdurend gevoel van onbehagen.

De verschillende soorten angststoornissen

Het is belangrijk om te beseffen dat angst niet één enkele toestand is, maar een hele groep verschillende stoornissen. Hieronder vallen paniekaanvallen, sociale angst, verlatingsangst, fobieën en, misschien wel de meest voorkomende, gegeneraliseerde angststoornis. Hoewel de diagnoses verschillen, hebben ze één ding gemeen: een uitputtend gevoel van angst en onzekerheid. Angststoornissen komen voor bij 2,5% tot 7% van de mensen, afhankelijk van het land.²

Waarom ontstaat angst?

Een goede werking van de hersenen hangt af van het evenwicht tussen twee neurotransmitters (informatiedragers). Dit systeem reguleert zichzelf via twee hoofdkrachten — stel je een weegschaal voor die altijd op zoek is naar evenwicht.⁸ De twee belangrijkste neurotransmitters zijn glutamaat en GABA, die tegengesteld werken: glutamaat werkt stimulerend,⁹ terwijl GABA remt.¹⁰ Dit zorgt voor ons mentale evenwicht. Wanneer glutamaat de overhand krijgt ten opzichte van GABA, leidt dit tot de overactieve, rusteloze toestand die we ervaren als angst.

Wat zorgt voor angst (glutamaat) in je hersenen

Om angst onder controle te krijgen, is het niet voldoende om nieuwe gewoontes aan te leren — je moet eerst alles wegwerken wat je zenuwstelsel voortdurend prikkelt. Het belangrijkste doel: een evenwicht vinden tussen glutamaat (de stimulerende neurotransmitter) en GABA (de kalmerende neurotransmitter). Wat je moet opgeven of sterk moet beperken: Suiker en snelle koolhydraten — snoep, gebak, suikerhoudende dranken en zelfs een overdaad aan zoet fruit zorgen voor sterke insulinepieken die een directe invloed hebben op stemmingswisselingen.¹⁴ Te veel stimulerende middelen, slecht slapen en chronische stress zorgen er ook voor dat het glutamaatgehalte hoog blijft. De tip: haal vitamines en mineralen veel effectiever uit donkergroene bladgroenten.

Hoe de rust te herstellen: GABA activeren

Als glutamaat het ‘gaspedaal’ van de hersenen is, dan is GABA (gamma-aminoboterzuur) de ‘rem’. Om angst te overwinnen, moeten we deze remmen activeren — door middel van veranderingen in levensstijl en natuurlijke stoffen. Een ketogeen dieet helpt bij het bestrijden van angst en verhoogt het GABA-gehalte.⁵³ Voor degenen die dit koolhydraatarme dieet volgen, helpt het dus niet alleen om angstgevoelens onder controle te houden, maar verbetert het ook het geheugen en de cognitieve functies. Steeds meer specialisten raden een aanpassing van het voedingspatroon aan als eerste stap, nog vóór een behandeling met medicijnen.⁵⁴

Natuurlijke stoffen tegen angst

Als veranderingen in levensstijl niet voldoende zijn, biedt de natuur twee krachtige werkzame stoffen die qua effectiviteit niet onderdoen voor medicijnen, maar dan zonder de bijwerkingen daarvan. Er is voldoende onderzoek gedaan om een beeld te krijgen van hun indrukwekkende effect op de hersenen, dus wordt het gebruik van beide in combinatie aanbevolen voor mensen die hun hersenactiviteit in balans willen brengen en rustig willen leven temidden van de enorme informatiestroom van het dagelijks leven. Het gaat om de flavonoïde vitexine en de medicinale paddenstoel Hericium erinaceus (Lion's Mane).

Vitexin — de rustgevende kracht van de natuur

Van mungbonen to boekweit: vitexine is een antioxidant die in veel planten voorkomt en al sinds de oudheid op alle continenten als geneesmiddel wordt gebruikt.⁶⁴ Deze flavonoïde, die door de wetenschappers onder de loep werd genomen, verraste de onderzoekers oprecht met zijn zeer brede farmacologische werking.⁶⁵ Er wordt onderzoek gedaan naar de antioxiderende en ontstekingsremmende effecten ervan, evenals naar de neuroprotectieve, krampstillende en andere eigenschappen.⁶⁶ Wetenschappelijk gezien wordt vitexine ingedeeld als een apigenine-flavonglycoside, dat voorkomt in bamboebladeren, passiebloem, boekweit, lavendel, mungbonen en nog veel meer. Maar het eten van deze voedingsmiddelen is niet voldoende om een noemenswaardige hoeveelheid binnen te krijgen — daarvoor zijn krachtige, specifieke extracten nodig. Vitexine wordt momenteel onderzocht vanwege zijn mogelijke werking via de GABA-A-receptorroute, op een manier die vergelijkbaar is met die van benzodiazepinen, maar dan als modulator in plaats van als remmer — daarom wordt het onderzocht op zijn mogelijke rol bij het verminderen van angst zonder risico op sedatie of verslaving.

Hericium erinaceus (Leeuwenmanen) — het middel voor hersenregeneratie

H. erinaceus is een medicinale paddenstoel met een bijzonder zeldzame werking, die ook wel de „hersenpaddenstoel” wordt genoemd. Er wordt onderzocht of het extract ervan bijzonder geschikt is bij gevoelens van angst. Neuroregeneratie: Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke rol ervan bij het stimuleren van de zenuwgroeifactor (NGF) — in monsters van menselijke neuronen zorgde het extract van deze paddenstoel voor een effectieve toename van de uitgroei van neurieten met 60,6%.⁸⁶ Onderzoek richt zich ook op de rol ervan bij het ondersteunen van de gemoedstoestand en de cognitieve functies. Het juiste type extract, de juiste hoeveelheid en de juiste sterkte zijn bepalend voor het effect.